Ovo izdanje Revije Kopaoničke škole prirodnog prava okuplja četiri naučna rada raspoređena u četiri sekcije: Radno pravo (I), Pravo EU (II), Ugovor (III) i Filozofija prava (IV). Sa aspekta sistematike Heksagona prirodnog prava, radovi po svojoj tematskoj sadržini ulaze u oblast katedara Pravo na imovinu, Pravo na pravdu i Pravo na pravnu državu Kopaoničke škole prirodnog prava – Slobodan Perović.
Glavni i odgovorni urednik, Prof. dr Jelena S. Perović Vujačić ispred redakcije izražava nadu da će i ovo izdanje Revije Kopaoničke škole prirodnog prava ispuniti očekivanja čitalaca i upućuje zahvalnost autorima koji su za nju pisali.
U prvoj sekciji, članak LABOUR LAW AND EFFECTIVENESS OF EU ANTI-DISCRIMINATION LEGISLATION ON THE GROUNDS OF DISABILITY DURING THE RECRUITMENT PROCESS: THE CASE OF THE GENETIC FEATURES čiji su autori prof. dr Marta Giaconi, prof. dr Lorenzo Giasanti i prof. dr Simone Varva ukazuje, posebno u svetlu tehnološkog i naučnog razvoja veštačke inteligencije, na vezu između invaliditeta i genetskih karakteristika, kao činilaca diskriminacije u pravnom okviru EU, naročito u postupku zapošljavanja. Istraživanje je zaokruženo analizom zaštite genetskih karakteristika na osnovu Opšte uredbe EU o zaštiti podataka (2016) i Zakona EU o veštačkoj inteligenciji (2024).
Članak THE EVOLUTION AND REFORM OF THE PRELIMINARY RULINGS PROCEDURE: HISTORICAL DEVELOPMENT, 2024 IMPROVMENTS, AND CRITICAL ASSESSMENT autorke dr Maje Lukić Radović, u drugoj sekciji ovog broja, analizira istorijski razvoj, najnovije reforme i kritičke implikacije postupka po prethodnom pitanju prema članu 267 UFEU. Rad se posebno fokusira na reforme iz 2024. godine koje su nadležnost za odlučivanje o prethodnom pitanju u šest tehničkih oblasti prenele na Opšti sud i uvele značajne proceduralne i digitalne inovacije. Rad pruža kritičku ocenu ovih promena, ističući njihove potencijalne koristi i rizike i daje preporuke za očuvanje jedinstva i delotvornosti prava EU.
Na kraju, podsećamo da naučni časopis Kopaoničke škole prirodnog prava Revija Kopaoničke škole prirodnog prava izlazi od 2019. godine. Časopis objavljuje naučne članke, teorijska istraživanja i studije iz srpskog i uporednog prava, analize izabranih sudskih i arbitražnih odluka, komentare zakonskih rešenja, prikaze knjiga i druge naučne priloge istaknutih domaćih i inostranih autora. Tematska sadržina priloga prilagođena je Heksagonu Kopaoničke škole prirodnog prava: Pravo na život, Pravo na slobodu, Pravo na imovinu, Pravo na intelektualnu tvorevinu, Pravo na pravdu i Pravo na pravnu državu, a objavljeni radovi raspoređuju se prema odgovarajućim katedrama Kopaoničke škole. Kao glasilo Kopaoničke škole prirodnog prava – Slobodan Perović, časopis prati naučni rad i aktivnosti Škole i o njima obaveštava čitaoce.
U trećoj sekciji, u radu OTKAZNI ROKOVI ZA RASKID UGOVORA O TRGOVINSKOM ZASTUPANJU U SRPSKOM PRAVU autorke Ljubice Tomić analizirano je pitanje otkaznih rokova za raskid ugovora o trgovinskom zastupanju. Najpre je razmotren redovni otkaz koji nije uslovljen povredom ugovornih obaveza. Dalje je, sa aspekta srpskog i uporednog prava, analiziran institut vanrednog raskida bez otkaznog roka, koji je dozvoljen kada za to postoje ozbiljni uzroci. Autorka sugeriše da je potrebno da ugovorne strane, u okvirima autonomije volje, ugovornim klauzulama konkretizuju pitanja vezana za otkaz i otkazni rok, uvek uz poštovanje načela savesnosti i poštenja, ravnopravnosti stranaka i zabrane zloupotrebe prava.
Četvrta sekcija posvećana je filozofiji prava. Autor prof. dr Dragan Mitrović, u radu VREME I PRAVO – APODIKTIČKI I ASERTORIČKI POJMOVI I VEZE ističe da, uprkos postavci o postojanju svesnog i razumnog bića – Posmatrača, niko do danas nije uspešno odgovorio na ono što prethodi razmatranju veza prava i vremena, a to su pre svega apodiktička pitanja – šta je vreme, a šta pravo. Prema autoru, tek po odgovoru na ova pitanja mogu se razmatrati asertoričke teme vremena u pravu i prava u vremenu. U radu, akcenat je stavljen na dva pitanja. Prvo se odnosi na vremensko važenje normi, a drugo na preobražavanje prava kroz ljudske epohe.
Poseban prilog ovom izdanju učinio je dr Alfredo Ferrante putem članka LAST WILL AND ARBITRATION IN SPAIN: A CRITICAL OVERVIEW ON SPANISH ARBITRATION ACT, originalno objavljenom na španskom jeziku pod naslovom „Arbitraje testamentario, disposición testamentaria, legítima y legitimarios“ u Actualidad Jurídica Iberoamericana, No. 22, 2025. godine. U radu je analiziran član 10 španskog Zakona o arbitraži koji reguliše arbitražnu klauzulu u testamentu.
Prateći naučni rad i aktivnosti Kopaoničke škole prirodnog prava – Slobodan Perović, izdanje zaključujemo objavljivanjem usmene reči koju je predsednica Kopaoničke škole, prof. dr Jelena S. Perović Vujačić održala na otvaranju Trideset sedmog Susreta Kopaoničke škole Pravo na pravdu – izazovi savremenog doba održanom 13. decembra 2024. godine.
