U prošlom članku pisali smo o poreskim olakšicama u vezi poreza na dobit pravnih lica i objasnili smo kako inovativno privredno društvo može potpuno legalno da plati nula poreza na dobit pravnih lica. Takođe, rekli smo da to nisu sve olakšice dostupne inovativnim privrednim društvima. U tom duhu nastavljamo, te ćemo se u ovom članku, fokusirati na veoma zanimljivu poresku olakšicu dostupnu za fizička lica – osnivače (iako se olakšice ultimativno odnose na privredna društva koja usled olakšica imaju manje obaveze prema državi).

 

Naime, novoosnovana privredna društva koje obavljaju inovacionu delatnost imaju na raspolaganju poresku olakšicu koja se tiče oslobođenja od plaćanja obračunatog i obustavljenog poreza na zarade osnivača. Međutim, na prvom mestu moramo utvrditi koji uslovi moraju biti ispunjeni da bi privredno društvo bilo smatrano inovacionim:

 

  • društvo pretežno obavlja inovacionu delatnost (pri čemu nije zabranjeno da pored pretežne obavlja i neke druge delatnosti koje uopšte ne moraju biti inovacione), a to znači aktivnosti koje se preduzimaju radi stvaranja novih proizvoda, tehnologija, procesa i usluga ili značajne izmene postojećih, a u skladu sa potrebama tržišta;
  • godišnji prihod društva ne prelazi 500.000.000 dinara (smatramo da je prag postavljen poprilično visoko);
  • društvo od osnivanja nije raspodeljivalo dividende i neće ih raspodeljivati u periodu od tri godine (smatra se da ko ima novca da raspodeljuje dividende da mu već dobro ide i da mu ne treba pomoć u vidu poreskih olakšica);
  • centar poslovnih aktivnosti društva se nalazi na teritoriji Republike Srbije, što znači ne samo da društvo ima registrovano sedište, već i da se društvom efektivno upravlja sa teritorije Republike Srbije;
  • društvo nije nastalo statusnom promenom, odnosno pripajanjem (acquisition), spajanjem (merger), podelom ili izdvajanjem;
  • društvo ispunjava alternativno neki od sledećih uslova:
  • troškovi istraživanja i razvoja (R&D) čine najmanje 15% ukupnih rashoda, ili
  • visokokvalifikovani zaposleni čine više od 80% svih zaposlenih, ili
  • je društvo vlasnik, odnosno korisnik deponovanog autorskog dela ili patenta koje je neposredno povezano sa inovacionom delatnošću koju obavlja (koji donosi mogućnost smanjenja poreza na dobit pravnih lica do 80%, o čemu smo takođe pisali u prošlom članku).

 

Možemo videti da ovaj poslednji uslov nije težak za ispuniti u praksi jer je postavljen alternativno. Navedeno znači da jezičkim tumačenjem dolazimo do zaključka da je privredno društvo dužno da ispuni samo jedan od tri postavljena uslova, što nije uopšte teško imajući u vidu inovativnu prirodu delatnosti koje društvo obavlja.

 

Pored navedenih uslova koji se tiču društva, potrebno je i da osnivači ispune određene uslove, a to su:

 

  • da je fizičko lice - osnivač, odnosno svaki od osnivača ako ih je više, zasnovao radni odnos sa inovativnim privrednim društvom što znači da je zaključio ugovor o radu i da je prijavljen na obavezno socijalno osiguranje;
  • da u periodu za koji ostvaruje pravo na oslobođenje osnivač ima najmanje 5% akcija ili udela u novoosnovanom privrednom društvu.Navedeno ima za posledicu da je moguće da čak 20 osnivača koriste oslobođenje u jednom društvu.

 

Ukoliko su svi prethodni uslovi u pogledu društva i osnivača ispunjeni, društvo može da ostvari pravo na poresko oslobođenje za zarade osnivača i to u periodu od 36 meseci od dana kada je osnovano. 

 

 

Poresko oslobođenje može da se ostvari za svakog osnivača po osnovu njegove mesečne zarade čiji iznos nije viši od 150.000 dinara mesečno. Na iznos zarade viši od 150.000 dinara,  plaćaju se porezi i doprinosi. Međutim, ovde se postavlja jedno veoma važno pitanje, a to je kako ova olakšica utiče na obračun socijalnog osiguranja koje ostvaruje zaposleni osnivač u prvih 36 meseci poslovanja. Odgovor je da će mesečni doprinosi socijalnom osiguranju za zaposlenog osnivača biti obračunati na osnovu minimalne mesečne zarade u Republici Srbiji (čiji je trenutni neto iznos oko 32.000 dinara).

 

Ističemo i to da bi koristilo oslobođenje, inovativno privredno društvo ne sme biti povezano ni sa jednim pravnim licem i ne sme da ostvaruje više od 30% svog ukupnog prihoda od drugih lica koja se smatraju povezanim sa bilo kojim osnivačem inovativnog privrednog društva. Jasno je da na ovaj način zakonodavac želi da spreči potencijalne zloupotrebe.

 

Takođe, ovu olakšicu jedno fizičko lice – osnivač može koristiti samo u jednom društvu i ona je nespojiva sa drugim dostupnim olakšicama uključujući i korišćenje subvencija za zapošljavanje i samozapošljavanje.

 

Napominjemo da poresko oslobođenje može da ostvari inovativno privredno društvo osnovano zaključno sa 31. decembrom 2021. godine.

U duhu razvoja i pružanja podrške domaćem startap ekosistemu, nadamo se da je ovaj članak pomogao onima koji imaju inovativnu ideju i nameravaju da se upuste u preduzetničke vode, ali i svim drugim zainteresovanim licima da se upoznaju sa raznim olakšicama koje su im dostupne.

 

Budite slobodni da postavljate pitanja, komentarišete i delite članak. Ovaj tekst ne predstavlja pravni savet, već stav autora.

 

Autor: Bogdan Vujović, pravni savetnik.

Pravo