Jedno od osnovnih načela Evropske unije je načelo slobodnog kretanja radne snage. Ono podrazumeva da državljani jedne zemlje članice Evropske unije mogu slobodno da se zapošljavaju i borave na teritoriji druge zemlje članice, bez posebnih advministrativnih uslova, radnih dozvola i sl, kao i mogućnost primene socijalnih i poreskih povlastica koje su na snazi u zemlji boravišta.
Iz pomenutog razloga, pasoš zemlje članice Evropske unije bi u mnogome pomogao mnogim državljanima Republike Srbije da se zaposle na teritoriji neke od zemalja Evropske unije.
Republika Hrvatska je članica Evropske unije od 2013. godine, a kako su mnogi državljani Republike Srbije poreklom, rođenjem ili po državljanstvu roditelja povezani sa Republikom Hrvatskom, važno je znati uslove za sticanje hrvatskog državljanstva.
Pre svega, bitno je napomenuti da uslov za sticanje hrvatskog državljanstva nije otpust iz državljanstva Republike Srbije. Dakle, moguće je imati dvojno državljanstvo. Osim toga, pogodnost je što za samo podnošenje zahteva nije potreban lično odlazak u Republiku Hrvatsku.
Nadalje, prvi i najčešći osnov po kome zahtev predaju državljani Republike Srbije, odnosi se na poreklo. Mogućnost sticanja državljanstva Republike Hrvatske možete zasnivati na državljanstvu jednog ili oba roditelja. U zavisnosti od toga da li ste stariji ili mlađi od 21 godinu, gde ste rođeni, te da li Vam je jedan ili oba roditelja u trenutku rođenja bio državljanin Republike Hrvatske, sticanje državljanstva poreklom obično predstavlja brži i lakši način da dođete do hrvatskog pasoša.
S druge strane, prirođenjem dravljanstvo stiče punoletno lice koje boravi na teritoriji Republike Hrvatske min. 8 godina, tj. ima odobren status stranca sa stalnim boravkom, a poznaje hrvatski jezik, pismo, kulturu i pravni poredak.
Kao i većina drugih zemalja, i Republika Hrvatska poznaje mogućnost sticanja državljanstva ako ste pripadnik hrvatskog naroda. U ovom slučaju je neophodno na odgovarajući način dokazati ranije izjašnjavanje o pripadnosti hrvatskom narodu, te ispuniti uslov koji se tiče poštovanja pravnog poretka Republike Hrvatske i ispunjenja bezbednosnih uslova.
Osim toga, državljanstvo se može steći i ako ste u braku sa hrvatskim državljaninom, a živite i imate odobren stalni boravak u Republici Hrvatskoj.
Važno je napomenuti da se odredbe i uslovi za sticanje hrvatskog državljanstva nekoliko puta menjali proteklih godina. Ovo se naročito odnosi na rokove za podnošenje zahteva za sticanje državljanstva poreklom. Iz tog razloga je bitno da u samu proceduru uđete što pre, kako ne biste propustili zakonom određene rokove, ili kako se naredne godine za tako nešto ne bi bilo kasno.
Takođe je bitno da se pravilno opredelite po kom osnovu podnosite zahtev, kako biste uredno predali potrebnu dokumentaciju, imajući u vidu da od osnova podnošenja zahteva zavisi ne samo visina takse koju plaćate, nego često i dužina trajanja samog postupka.
Ovaj tekst ne predstavlja pravni savet, već stav autora.
Autor: Dajana Dakić, advokat - osnivač u AK Živković & Dakić.
